Otoimmün hastalıklarda beslenme

Otoimmün bir hastalıkta bağışıklık sistemi, organ ve dokuların sağlıklı hücrelerine yanlışlıkla saldırır. 80'den fazla otoimmün hastalık türü vardır; tip 1 diyabet ve romatoid artrit bunlardan bazılarıdır.^[1]

Tedavi hastalığa göre değişir; genellikle amaç bağışıklık sistemini baskılamak ve iltihabı hafifletmektir. Bazı hastalıklarda tedavi ömür boyu sürebilir.^[1]

Beslenmenin yeri de hastalığa göre farklıdır. Çölyak hastalığında glutensiz diyet tedavinin kendisidir; artrit gibi durumlarda ise hastalığı ortadan kaldıran özel bir diyet yoktur.^{[3, 5]}

Çölyak hastalığı, ince bağırsağa zarar veren kronik bir sindirim ve bağışıklık sistemi hastalığıdır ve gluten içeren besinlerle tetiklenir.^[2]

Çölyak hastalığında glutensiz diyet ömür boyu sürdürülmelidir. Glutensiz diyet belirtileri hafifletebilir ve bağırsaktaki hasarın onarılmasına yardımcı olabilir.^[3]

Gluten; buğday (durum buğdayı ve kavılca dahil), arpa, çavdar ve tritikalede bulunan bir proteindir. Bu tahıllardan yapılan ekmek, makarna, kahvaltılık gevrek ve malt ürünlerinde de bulunur; renklendirici, aroma verici, nişasta ve kıvam artırıcı gibi katkılarla işlenmiş besinlere de gizlenebilir.^[3]

Bir diyetisyen, alışverişte, evde ve dışarıda yemek yerken glutenden nasıl kaçınacağınızı öğrenmenize ve ihtiyaçlarınızı karşılayan dengeli bir beslenme planı kurmanıza yardımcı olabilir.^[3]

Hashimoto hastalığı, tiroidin az çalışmasına (hipotiroidi) yol açabilen otoimmün bir hastalıktır. Tiroid hormon üretmek için iyot kullanır ve Hashimoto'su olan kişiler iyodun zararlı etkilerine duyarlı olabilir. Deniz yosunu gibi iyottan çok zengin besinler, iyot takviyeleri ve iyot içeren bazı ilaçlar hipotiroidiye yol açabilir ya da onu kötüleştirebilir.^[4]

D vitamini ve selenyumun Hashimoto hastalığını nasıl etkilediği araştırılıyor, ancak şu an için belirli bir öneri yok.^[4]

Bir besin grubunu tamamen çıkarmayı düşünüyorsanız, önemli besin ögelerini kaybetmemek için bir diyetisyenle görüşmeniz önerilir. Beslenmenizi değiştirmeden önce doktorunuza ya da diyetisyeninize danışın.^[5]

Artrit ve diğer kas-iskelet sistemi hastalıklarını ortadan kaldıran özel bir diyet ya da “mucize besin” yoktur. Herkes genel sağlığını korumak için sağlıklı ve dengeli bir beslenmeden yarar görebilir.^[5]

Romatoid artrit gibi iltihaplı hastalıkları olan kişiler omega-3 yağlarını artırmaktan yarar görebilir; ancak bu etki ilaç tedavisine göre sınırlıdır.^[5]

Asitli besinlerin ya da patlıcangiller ailesinden besinlerin artriti kötüleştirdiğine dair kesin bir kanıt yoktur. Besinleri beslenmeden çıkarmak ise başka sağlık sorunlarına yol açabilir.^[5]

Önce tanınızı, kullandığınız ilaçları, beslenme düzeninizi ve varsa tahlillerinizi birlikte değerlendiririz. Otoimmün hastalıkların tedavisini doktorunuz yürütür; beslenme bu tedaviyi destekleyen bir parçadır.

Fonksiyonel tıp bakış açısıyla bağırsak sağlığını desteklemeyi önceliklendirir, size özel bir beslenme protokolü kurarız. Bir besini çıkarmak gerekiyorsa eliminasyon diyetini planlı ve profesyonel takip altında yürütür, beslenmenizin dengeli kalmasına dikkat ederiz. Takviyeleri de kullandığınız ilaçlarla birlikte değerlendiririz. Görüşmeler yüz yüze ya da online olabilir.